Phát triển thương hiệu bền vững: Cần đầu cho thiết kế

Trong khuôn khổ dự án “Phát triển thiết kế và thương hiệu bền vững”, Hiệp hội Xuất khẩu hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam (Vietcraft) đã tổ chức buổi tọa đàm về vai trò của thiết kế đối với sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp cũng như nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế.

Tham gia buổi tọa đàm có các chuyên gia đến từ châu Âu, chuyên gia thị trường và thiết kế của Việt Nam, các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, hiệp hội nghề nghiệp cùng một số doanh nghiệp tiêu biểu. Mục đích của buổi tọa đàm là chia sẻ những thông tin thiết thực, bài học kinh nghiệm về phát triển thiết kế trên thế giới để nâng cao năng lực cạnh tranh, từ đó xây dựng các chương trình, chính sách, hệ thống thiết kế phù hợp tại Việt Nam.

Theo thống kê của Vietcraft, nước ta hiện có 81 trường đào tạo về thiết kế, trong đó có 31 trường đại học, 30 trường cao đẳng và 20 trường trung cấp đào tạo. Mỗi năm tuyền dụng gần 9.000 sinh viên thiết kế hệ đại học, 7.000 sinh viên hệ cao đẳng và gần 1.000 sinh viên hệ trung cấp. Các chuyên ngành được đào tạo nhiều nhất là: sư phạm mỹ thuật (29 trường), thiết kế thời trang ( 22 trường), thiết kế đồ họa (16 trường), kiến trúc (16 trường), thiết kế công nghiệp ( 7 trường)…

Tuy nhiên, theo đánh giá của Họa sỹ, Chuyên gia thủ công mỹ nghệ Vũ Hy Thiều, trong những năm tới đây, đội ngũ thiết kế mẫu sản phẩm thủ công vẫn chủ yếu là các nghệ nhân trong các làng nghề và cơ sở sản xuất. Điểm mạnh của nghệ nhân là tay nghề điêu luyện, nắm được kỹ thuật truyền thống, hiều rõ điều kiện sản xuất… nhưng lại thiếu kỹ năng về thiết kế, thông tin thị trường và tầm nhìn thường bị bó hẹp trong một nghề. Chính vì thế, sự liên kết hỗ trỡ giữa chính phủ, các tổ chức, doanh nghiệp và những nhà thiết kế chuyên nghiệp đang là việc làm cần thiết để có được sự tăng trường bền vững cho ngành thủ công mỹ nghệ và một số ngành mũi nhọn của Việt Nam.

Thực tế tại Việt Nam hiện chưa có nhiều hoạt động, chính sách hỗ trợ lĩnh vưc thiết kế. Trong khi đó, trên thế giới, như tại Anh (UK), việc đào tạo thiết kế đã được triển khai từ bậc tiểu học cho đến đại học với giáo trình cụ thể, hệ thống xưởng sản xuất gắn chặt với môi trường đào tạo để tạo điều kiện tối đa cho học sinh tiếp cận với sản xuất và thị trường thông qua các chương trình liên kết với doanh nghiệp, tham dự triển lãm, hội chợ… Các chính sách hỗ trợ cho phát triển thiết kế cũng được đầu tư lớn: Đan Mạch mỗi năm dành 0,0006% - 0,2% GDP đầu tư cho thiết kế, ở Phần Lan con số này là 0,0032%, ở UK là 0,0006%... Năm 2015, chính phủ Anh đã đầu tư 18 triệu USD để hỗ trợ phát triển thiết kế cho các công ty ở Anh...

Ngay ở Trung Quốc, Trung tâm thiết kế Bắc Kinh cũng được Chính phủ Trung Quốc thành lập từ năm 1995 để hỗ trợ phát triển thiết kế với nhiều hoạt động: cử sinh viên thiết kế đi du học nước ngoài, tổ chức các cuộc thi, thành lập cụm thiết kế tại các thành phố lớn…

Tại buổi tọa đàm, Giáo sư Claus-Christian Eckhardt, hiện đang giảng dạy chuyên ngành thiết kế công nghiệp của Đại học Lund, Thụy Điển cho rằng, cần có nhiều giải pháp để phát triển hệ thống thiết kế hơn nữa như: xây dựng cơ chế thông thoáng hỗ trợ thiết kế, ưu đãi chi phí thiết kế; chính sách cho các trung tâm thiết kế, các hiệp hội, mạng lưới, nhóm thiết kế; thiết kế chuyên nghiệp; giảng dạy thiết kế… Đây là bài học được rút ra từ kinh nghiệm của nhiều quốc gia trên thế giới để có một hệ thống thiết kế phát triển song hành cùng với xây dựng thương hiệu bền vững.

Thu Hà (Theo baocongthuong.com.vn)